Rusya Suikastlarını Okumak

kadir1

Eski Rus tarihinde devlet adamları ve topluma yön veren insanlar; Çar II. Aleksandr gibi hükümdarlar, Nikolay Alekseyev gibi belediye başkanları öldürülmüştür. Nice askerler, danışmanlar entrikalara kurban verilmiştir. Bunlar arasında Grigori Rasputin gibi hem zehirlenmiş hem de vurulmuş olanlar da vardır. Ama Sovyetler’in dağılmasıyla Rusya mafya üyeleri ve işadamlarının öldürülmesinin günlük olaylara dönüştüğü bir döneme girmiştir. Yıllık 500-600 [1] civarında kontrat cinayetin işlendiği ve öldürülenlerin dörtte üçünün mafya üyeleri veya onlarla ilişkisi olan işadamları olduğu 1990’larla kıyaslandığında daha güvenli bir ülke olsa da Rusya bugün hâlâ suikastlarla gündeme gelmeye devam etmektedir.

Yuri Zarakhovich Rusya’daki suikastlardan bahsettiği yazısında Stalin’in “Ölüm bütün problemleri çözer” sözünden bahseder ve Stalin tarih olsa da yönetim tarzının geçerli olduğunu söyler. [2] Bu türden bir toplumsallaşmanın yaşandığı Rusya’da sıradan hedefler için 100-200 dolardan başlayan bir ücret talep edildiği bilinmektedir; ancak bu rakamlar önemli kişiler için çok yüksek meblağlara çıkabilmektedir.

1998 tarihli bir raporda mafyanın Rusya’daki özel sektörün yüzde 40’ını kontrol ettiği, Rus bankalarının yüzde 80’inin doğrudan veya dolaylı olarak mafyanın kontrolünde olduğu iddia edilmiştir[3]. 1992’den 1998’e kadar geçen beş yıllık dönemde 95 bankacının öldürülmesi bu alandaki güç mücadelesini sergilemektedir.

Bir başka meslek grubunun da yıllar içinde büyük kayıplar vermesini siyasi ve ekonomik menfaat çatışması bağlamında ele alabiliriz. Bu grubu oluşturanlar Yeltsin döneminden beri yüzlerce kayıp veren gazetecilerdir[4]. New York merkezli Gazetecileri Koruma Komitesi (CPJ) Rusya’yı gazeteciler için “3. en tehlikeli ülke” olarak listelemiştir. Rusya bu kuruma göre istatistiklerde 1991’den beri sadece 1993-96 arasında Cezayir ve işgal sonrası Irak tarafından geçilebilmiştir[5].

Mafyanın sporculara koruma önererek haraç temin ettiği de bilinmektedir. Uluslararası üne sahip sporcuların ihtiyacı yoksa bile Rusya’daki yakınlarının korumaya ihtiyacı olabilmektedir. ABD’de Profesyonel buz hokeyi oyuncuları Alexei Zhitnik, Vladimir Malakhov, ve Alexander Mogilny’den Rus mafyasının haraç istediği raporlanmıştır. 1996’daki kongre kayıtlarına göre Mogilny FBI’ya müracaat etmiş Zhitnik ise daha güçlü bir patrona başvurmayı tercih etmiştir. 1997’nin nisan ayında Rus Buz Hokeyi Federasyonu başkanının, haziran ayında ise Spartak Moskova’nın genel direktörünün öldürülmeleri spor adamı suikastlarının başka örnekleridir.

Mafyanın eski askerlerden oluşan bazı üyeleri olaylara kendi tarzlarını yansıtmışlardır. 90’ların başında Afgan savaşının gazileri ve eski KGB askerleri mafyaya hizmet etmeye başladığında Afganistan Gazileri Birliğinin kara para akladığı iddia ediliyordu. Lideri 1994’te suikasta uğradıktan sonra bu oluşum ikiye ayrılmıştır. Albay Valery Radchikov 1995’te bir suikast girişimden sağ kurtulmayı başarmış; Kasım 1996’da diğer kolun lideri Sergei Trakhirov ve eşi mezarlıkta, cenaze töreni sırasında patlatılan bombayla öldürülmüştür.

Suikastlarda kesin nişancılar tarafından gerçekleştirilenlerin yanı sıra bombalamalar, bıçaklamalar, trafik kazası görünümünde olanlar, zehirlemeler ve radyoaktif madde ile zehirlemeler başlıca yöntemlerdir. Bunlardan karmaşık ve ileri teknoloji barındıran bazıları ise, suikastların devletle bağlantılı olduğuna dair şüphe uyandırmaktadır. Rusya devletinin de suikastları politik bir araç olarak kullandığı bilinmektedir. Çeçen Savaşları da bu perspektifi kuvvetlendirmiştir. Hatırlanacağı üzere Haziran 2006’da yapılan düzenlemeyle devlet başkanına teröristlere yurtdışında suikast düzenlenmesi için güvenlik kuruluşlarına talimat verme yetkisi verilmiştir.

Yazının devamı 2023 Dergisi’nin Ağustos 2013 sayısında

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

w

Connecting to %s